Site hız testi nasıl okunur sorusunun kısa yanıtı şudur: önce büyük renkli skora değil, gerçek kullanıcı verisine bakın. PageSpeed Insights iki tür sonuç gösterir. Biri gerçek ziyaretçilerin son 28 gündeki deneyimidir, öteki tek bir yapay ölçümdür. Karar verirken ilki, sorunun nedenini bulurken ikincisi işe yarar. Bu yazıda raporu yukarıdan aşağıya, Google'ın kendi belgelerine dayanarak okuyoruz.
Hız testi neyi ölçer, neyi ölçmez?
Bir hız testi, sayfanızın bir ziyaretçinin ekranına ne kadar çabuk geldiğini, dokunuşa ne kadar çabuk yanıt verdiğini ve yüklenirken ne kadar sabit durduğunu ölçer. Sayfanın ne söylediğini, güven verip vermediğini ya da ziyaretçiyi doğru yere yönlendirip yönlendirmediğini ölçmez.
Bu ayrım önemlidir. Yeşil bir hız skoru, sitenin müşteri getirdiği anlamına gelmez; kırmızı bir skor da her zaman asıl sorun değildir. Hız, ziyaretçinin sayfayı görmesinin ön koşuludur. Gördükten sonra ne yaptığı başka bir konudur; onu web sitesi neden müşteri getirmiyor yazımızda ele aldık.
Raporun iki yarısı: saha ve laboratuvar
PageSpeed Insights iki kaynaktan veri gösterir. Saha verisi, Chrome kullanıcılarından toplanan Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu'ndan (CrUX) gelir ve gerçek ziyaretçilerin deneyimini yansıtır. Laboratuvar verisi ise Lighthouse adlı aracın kontrollü bir ortamda yaptığı tek bir benzetimdir (PageSpeed Insights hakkında).
Google'ın belgesine göre saha verisi önceki 28 günlük toplama dönemini kapsar. Laboratuvar verisi hata ayıklamak için yararlıdır, ancak gerçek dünyadaki darboğazları kaçırabilir (PageSpeed Insights hakkında).
Küçük bir işletmenin sitesinde saha verisi çoğu zaman hiç görünmez, çünkü yeterli sayıda ziyaretçi verisi birikmemiştir. Bu bir hata değildir. O durumda yalnızca laboratuvar sonucuna bakarsınız ve onu bir yol gösterici olarak okursunuz, kesin hüküm olarak değil.
Renkli skor ne anlatır?
Raporun en görünür parçası 0 ile 100 arasındaki performans skorudur. Google'ın belgesine göre 90 ile 100 arası iyi, 50 ile 89 arası iyileştirilmeli, 0 ile 49 arası zayıf sayılır (PageSpeed Insights hakkında).
Bu skor laboratuvar ölçümünden hesaplanır. Aynı sayfayı arka arkaya iki kez test ettiğinizde birkaç puan farklı sonuç almanız olağandır; ağ ve sunucu her seferinde aynı davranmaz. Bu yüzden tek bir ölçüme göre karar vermeyin, birkaç ölçümün ortasına bakın.
Mobil ve masaüstü sonuçlar ayrı gösterilir. Mobil test daha yavaş bir cihazı ve bağlantıyı taklit eder; bu yüzden skor genellikle daha düşüktür. Ziyaretçilerinizin çoğu telefondan geliyorsa mobil sonucu esas alın.
Üç temel ölçü: LCP, INP ve CLS
Google, sayfa deneyimini Core Web Vitals adını verdiği üç ölçüyle değerlendirir. Google'ın belgesine göre bir sayfanın iyi sayılması için bu üç ölçü, mobil ve masaüstü için ayrı ayrı, sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik diliminde aşağıdaki eşiklerin altında kalmalıdır (web.dev: Web Vitals).
75. yüzdelik dilim şu demektir: ziyaretlerin dörtte üçü bu değerin altında kalıyorsa sayfa o ölçüde iyi sayılır. En hızlı ziyaret değil, yavaş ziyaretlerin başlangıcı belirleyicidir.
| Ölçü | Ne ölçer | İyi sayılma eşiği |
|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Sayfadaki en büyük içeriğin ekranda belirmesi için geçen süre | 2,5 saniye ya da daha az |
| INP (Interaction to Next Paint) | Dokunma ya da tıklamaya sayfanın görünür yanıt verme süresi | 200 milisaniye ya da daha az |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Yüklenirken içeriğin beklenmedik kayma miktarı | 0,1 ya da daha az |
LCP yavaşsa nereye bakmalı?
LCP, ziyaretçinin sayfayı yüklendi diye algıladığı anı en iyi anlatan ölçüdür. Yavaşsa genellikle üç yerden birine bakılır: sunucunun ilk yanıtı geç geliyordur, sayfanın en üstündeki büyük görsel ağırdır ya da tarayıcı o görseli göstermeden önce başka dosyaları beklemek zorunda kalıyordur.
Küçük işletme sitelerinde en sık rastladığımız neden, ana sayfanın en üstündeki büyük fotoğraf ya da kaydırmalı görsel alanıdır. Görseli doğru boyuta indirmek, modern bir biçimde sunmak ve ilk ekranda tek görselle yetinmek çoğu zaman en büyük farkı yaratır.
INP yüksekse ne anlama gelir?
INP, ziyaretçi bir düğmeye bastığında ya da menüyü açtığında sayfanın ne kadar çabuk tepki verdiğini ölçer. Yüksekse ziyaretçi bastığı şeyin çalışmadığını düşünür ve ya tekrar basar ya da çıkar.
Bunun en sık nedeni sayfada çalışan fazla JavaScript koddur: sohbet pencereleri, izleme kodları, açılır pencereler ve ağır tema eklentileri. Her biri tek başına küçük görünür; toplamı telefonu yorar. Sitede gerçekten kullanılmayan her eklentiyi kaldırmak, ilk ve en ucuz adımdır.
Formlar özellikle önemlidir. Bir randevu ya da teklif formu yavaş tepki veriyorsa kayıp doğrudan talep kaybıdır. Formların nasıl hafif ve hızlı kurulduğunu online randevu sistemi sayfamızda anlatıyoruz.
CLS: sayfa neden kayıyor?
CLS, sayfa yüklenirken yazıların ve düğmelerin yer değiştirmesini ölçer. Ziyaretçi bir bağlantıya basmak üzereyken üstte bir görsel ya da duyuru belirir ve parmağı yanlış yere iner. Bu hem can sıkar hem yanlış tıklamaya yol açar.
Nedenleri genellikle bellidir: boyutu önceden belirtilmemiş görseller, geç yüklenen yazı tipleri, sonradan eklenen çerez ve kampanya bantları. Görsellere genişlik ve yükseklik vermek, bantlara baştan yer ayırmak çoğu sorunu çözer.
Yalnızca ana sayfayı test etmeyin
Çoğu kişi hız testine ana sayfanın adresini yazar ve orada durur. Oysa müşterinin karar verdiği sayfa çoğu zaman ana sayfa değildir: bir hizmet sayfası, bir ürün sayfası ya da randevu formudur. Aramadan gelen ziyaretçi de genellikle doğrudan bu sayfalara iner.
Sitenizde en çok ziyaret alan üç dört sayfayı ve iletişim ya da randevu sayfasını ayrı ayrı test edin. Aynı şablonu kullanan sayfalar benzer sonuç verir; farklı şablonlar, örneğin galeri ya da katalog sayfaları, çok farklı sonuç verebilir. Sorunu sayfa türüne göre bulmak, düzeltmeyi de kolaylaştırır.
Rapordaki öneri listesini nasıl kullanmalı?
Raporun alt kısmında uzun bir öneri listesi bulunur ve her öneri ne kadar zaman kazandırabileceğini tahmin eder. Listenin tamamını uygulamaya çalışmayın. Önce hangi temel ölçünün kötü olduğuna bakın, sonra yalnızca o ölçüyle ilgili önerileri seçin.
Bir değişiklik yaptıktan sonra testi yeniden çalıştırın ve sonucu not edin. Saha verisi varsa onun değişmesi zaman alır, çünkü 28 günlük bir dönemi kapsar. Bugün yaptığınız düzeltmenin gerçek kullanıcı verisine yansımasını birkaç hafta beklemeniz gerekir.
Site hız testi nasıl okunur: beş adım
Raporu her açtığınızda aynı sırayı izleyin. Bu sıra, dikkatinizin büyük skora takılmasını önler.
- Mobil sekmesini seçin; ziyaretçilerinizin çoğu oradan gelir.
- Saha verisi varsa önce ona bakın: üç temel ölçü iyi mi, değil mi?
- Saha verisi yoksa laboratuvar sonucunu birkaç kez çalıştırıp ortasını alın.
- Kötü olan ölçüyü belirleyin ve yalnızca onunla ilgili önerilere odaklanın.
- Değişiklikten sonra yeniden ölçün ve sonucu tarihiyle not edin.
Sık yapılan hatalar
Hız raporuyla çalışırken zamanın çoğu birkaç yanlış alışkanlıkla harcanır. Aşağıdakilerden kaçınmak, emeği gerçekten fark yaratan işe ayırmanızı sağlar.
- Skoru 100 yapmaya uğraşmak: üç temel ölçü iyiyse son birkaç puanın peşinde koşmak, ziyaretçinin fark etmeyeceği bir kazanç için zaman harcamaktır.
- Yalnızca masaüstü sonucuna bakmak: masaüstü skoru genellikle daha yüksektir ve gerçek durumu olduğundan iyi gösterir.
- Tek ölçümle karar vermek: bir ölçüm şanslı ya da şanssız çıkabilir; birkaç ölçümün ortasına bakın.
- Hız eklentilerini üst üste kurmak: birbirinin işini yapan eklentiler çakışır ve sayfayı hızlandırmak yerine bozabilir.
- Değişikliği kaydetmemek: neyi, ne zaman değiştirdiğinizi yazmazsanız saha verisi değiştiğinde nedenini bilemezsiniz.
Düzeltmeyi bir firmaya yaptıracaksanız
Hız düzeltmesini bir ajansa ya da serbest çalışana yaptıracaksanız işi skorla değil, ölçülerle tanımlayın. Hangi sayfaların test edileceğini, hangi ölçünün hedeflendiğini ve değişiklikten önceki ve sonraki sonuçların tarihleriyle birlikte paylaşılacağını baştan konuşun.
Yapılan her değişikliğin kısa bir listesini isteyin: hangi görsel küçültüldü, hangi eklenti kaldırıldı, hangi kod ertelendi. Bu liste, ileride site yeniden yavaşladığında nereye bakacağınızı gösterir.
Teslim aldıktan sonra sitenin işlevlerini de kontrol edin: formlar gönderiliyor mu, randevu takvimi açılıyor mu, ziyaretçi ölçümü hâlâ çalışıyor mu? Bir kodu ertelemek ya da kaldırmak bazen bir formu sessizce bozar. Skoru yükselip talebi düşen bir site kazanç değildir.
Hız tek başına yetmez
Hızlı ama ne yaptığını anlatmayan bir site de müşteri kaybettirir. Ziyaretçi sayfaya geldiğinde ilk ekranda kimin, ne için, nerede hizmet verdiğini görmeli ve bir sonraki adımı, yani arama, form ya da randevu düğmesini bulabilmelidir.
Bu yüzden hızı diğer temel kontrollerle birlikte değerlendiren ücretsiz bir site karnesi aracı hazırladık. Adresinizi girersiniz; araç sunucu yanıt süresine, sayfa boyutuna, telefon uyumuna, güvenlik ayarlarına, arama motoru etiketlerine, dil ayarlarına ve iletişim bağlantılarına bakar ve sonucu sade bir dille özetler. PageSpeed Insights'ın yerini tutmaz; onun bakmadığı yerleri tamamlar.
Özet
Site hız testini okurken büyük skora değil, varsa gerçek kullanıcı verisine bakın. Üç temel ölçü için iyi sayılma eşikleri LCP'de 2,5 saniye, INP'de 200 milisaniye ve CLS'de 0,1'dir. Kötü olan ölçüyü bulun, yalnızca onunla ilgili önerileri uygulayın ve değişiklikten sonra yeniden ölçün.
Yeni kurduğumuz sitelerde bu ölçüleri baştan hedefliyoruz. Sektöre göre hazırladığımız paketleri ve örneklerini klinik web sitesi gibi sektör sayfalarımızda, form ve randevu tarafını online randevu sistemi sayfamızda görebilirsiniz.